previous next



489. *(/wste, a(/te, oi(=a, oi(=on, w(/sper in Verbindung mit dem Partizipe.

Ὥστε, das verstärkte ὡς, wird wie dieses gebraucht, jedoch mit dem Unterschiede, dass es nur von etwas Wirklichem, das aber der Redende aus seiner Seele ausspricht, gesagt wird. Es drückt eine Erklärung des Redenden aus von einem Umstande, der sich von selbst versteht, der ganz natürlich ist, daher meistens zu übersetzen durch natürlich weil, quippe quod, quippe quoniam. Häufig ist es bei Herodot, höchst zweifelhaft bei den Attikern. Hdt. 1.8 ὥστε δὲ ταῦτα νομίζων . . τῷ Γύγῃ καὶ τὰ σπουδαιέστερα τῶν πρηγμάτων ὑπερετίθετο, als einer, der dieses glaubte, weil er dieses glaubte, aus der Seele Herodots ausgesprochen. 73 ὥστε δὲ περὶ πολλοῦ ποιεόμενος αὐτοὺς παῖδάς σφι παρέδωκε. 5, 83 ἅτε δὴ ἐόντες διάφοροι ἐδηλέοντο αὐτούς, ὥστε δὴ θαλασσοκράτορες ἐόντες. Vgl. 9, 37. 76. 5, 35 Ἱστιαῖος βουλόμενος τῷ Ἀρισταγόρῃ σημῆναι ἀποστῆναι, ἄλλως μὲν οὐδαμῶς εἶχε ἀσφαλέως σημῆναι, ὥστε φυλασσομενέων τῶν ὁδῶν, utpote viis custoditis, vgl. 6, 44. 6, 94. 136. 7, 129. 8, 118. Th. 7.24 ὥστε γὰρ ταμιείῳ χρωμένων τῶν Ἀθηναίων τοῖς τείχεσι (Bekk. mit 1 cd. ἅτε, Stahl ὥσπερ). [Über Andoc. 4.20 τῶν θεατῶν συμφιλονικούντων ἐκείνῳ καὶ μισούντων τοῦτον, ὥστε τῶν χορῶν τὸν μὲν ἐπαινούντων, τοῦ δ̓ ἀκροάσασθαι οὐκ ἐθελόντων. Isae. 9.16 ἐπιδείξω Ἀστύφιλον οὕτω σφόδρα καὶ δικαίως μισοῦντα τοῦτον, ὥστε . . διαθέμενον. Isocr. 4.64 φαίνονται ἡμῶν οἱ πρόγονοι τοσοῦτον ἁπάντων διενεγκόντες, ὥσθ᾽ ὑπὲρ μὲν Ἀργείων δυστυχησάντων Θηβαίοις . . ἐπιτάττοντες κτλ. Dem. 3.1 (ὁρῶ) τὰ πράγματα εἰς τοῦτο προήκοντα, ὥστε, ὅπως μὴ πεισόμεθα αὐτοὶ πρότερον κακῶς, σκέψασθαι δέον s. § 586, A. 3.]

Auf dieselbe Weise wie bei Herodot ὥστε (Nr. 1) werden allgemein ἅτε, ἅτε δή, ( δή selt., Lobeck ad Soph. Ai. 1043,) οἷα, οἷον gebraucht; diese adverbial gebrauchten Akkusative haben die Bedeutung unseres veralteten wasmassen, d. h. demgemäss dass, inwiefern. Hdt. 1.123 ἄλλως μὲν οὐδαμῶς (δηλῶσαι τὴν ἑωυτοῦ γνώμηνεἶχε, ἅτε τῶν ὁδῶν φυλασσομενέων (vgl. 5, 35 in Nr. 1). Vgl. 1, 102. 154. 190. 171 ἅτε δὴ Μίνω κατεστραμμένου γῆν πολλήν, τὸ Καρικὸν ἦν ἔθνος λογιμώτατον. Vgl. 5, 83. 6, 79 ἅτε πυκνοῦ ἐόντος τοῦ ἄλσεος, οὐκ ὥρων οἱ ἐντὸς τοὺς ἐκτός. Vgl. 7, 87. 138. 188. 8, 86. Th. 4.130 οἱ Ἀθηναῖοι ἐσπεσόντες τὴν πόλιν, ἅτε οὐκ ἀπὸ ξυμβάσεως ἀνοιχθεῖσαν, διήρπασαν. X. C. 1.3.3 Κῦρος, ἅτε παῖς ὤν, ἥδετο τῇ στολῇ. An. 4. 8, 27 καί, ἅτε θεωμένων τῶν ἑταίρων, πολλὴ φιλονεικία ἐγίγνετο. Vgl. 4. 2, 13. 5. 2, 1. P. Symp. 179d μαλθακίζεσθαι ἐδόκει ἅτε ὢν κιθαρῳδός. Prot. 321, b ἅτε δὴ οὖν οὐ πάνυ τι σοφὸς ὢν Ἐπιμηθεὺς ἔλαθεν αὑτὸν καταναλώσας τὰς δυνάμεις. Vgl. Phaed. 85, b.Hdt. 1.189 οἷα δὲ ὁμίλου πολλοῦ ἐργαζομένου, ἤνετο τὸ ἔργον. 6, 46 οἱ Θάσιοι, οἷα ὑπὸ Ἱστιαίου πολιορκηθέντες καὶ προσόδων ἐουσέων μεγάλων ἐχρέωντο τοῖσι χρήμασι κτλ. Vgl. 1, 61. 111. 2, 28. 175. 3, 4. (Ohne Partizip 1, 66 οἷα δὲ ἐν χώρῃ ἀγαθῇ [sc. ἐόντες s. § 491] ἀνά τε ἔδραμον αὐτίκα καὶ εὐθηνήθησαν, ubi v. Baehr.) Th. 2.5 ἦσαν ἄνθρωποι κατὰ τοὺς ἀγρούς . ., οἷα ἀπροσδοκήτου κακοῦ ἐν εἰρήνῃ γενομένου. 8, 95 Ἀθηναῖοι ἀξυγκροτήτοις πληρώμασιν ἀναγκασθέντες χρήσασθαι, οἷα πόλεως τε στασιαζούσης καὶ περὶ τοῦ μεγίστου βουλόμενοι ἐν τάχει βοηθῆσαι πέμπουσι κτλ. X. H. 5.4.39 οἷα δὴ ἀπιόντων πρὸς δεῖπνον καὶ συσκευαζομένων τῶν πελταστῶν . ., ἐπελαύνουσι, vgl. 6. 4, 26. — P. Charm. 153a οἷον δὲ διὰ χρόνου ἀφιγμένος ἀσμένως ᾖα ἐπὶ τὰς ξυνήθεις διατριβάς. Symp. 203, b οἷον δὴ εὐωχίας οὔσης.(Smyth 2085)

Ὥσπερ wird wie ὡς von etwas Angenommenem gebraucht (= quasi). X. A. 5.4.34 ὠρχοῦντο . ., ὥσπερ ἄλλοις ἐπιδεικνύμενοι. 3. 1, 14 κατακείμεθα, ὥσπερ ἐξὸν ἡσυχίαν ἄγειν. Vgl. Oec. 2, 7. An. 5. 7, 24 οἱ δὲ ὡς ἤκουσαν, ὥσπερ συὸς ἀγρίου ἐλάφου φανέντος, ἵενται ἐπ᾽ αὐτόν. Vgl. Comm. 2. 3, 3 (Acc. abs.). 2. 6, 36 τί οὖν ἐμοὶ τοῦτο λέγεις, ὥσπερ οὐκ ἐπὶ σοὶ ὂν τι ἂν βούλῃ περὶ ἐμοῦ λέγειν; quasi non in tua potestate sit. Conv. 1, 11 σιωπῇ ἐδείπνουν, ὥσπερ τοῦτο ἐπιτεταγμένον αὐτοῖς, ubi v. Born. et Herbst. Vgl. Isocr. 4.53. Dem. 18.276. [Dass ὥσπερ bei Partizipien auch in dem Sinne von ὥστε, ἅτε, οἷα von etwas Thatsächlichem, Selbstverständlichem gebraucht werde = quippe, quoniam, ist nicht nachzuweisen. Isocr. 5.127 προσήκει δὲ τοῖς μὲν . . ἐν πολιτείᾳ καὶ νόμοις ἐνδεδεμένοις ἐκείνην τὴν πόλιν στέργειν ἐν τυγχάνουσι κατοικοῦντες, σὲ δ̓ ὥσπερ ἄφετον γεγενημένον ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα πατρίδα νομίζειν liegt ein wirklicher Vergleich vor, vgl. Schneider z. d. St.; Pl. civ. 330, e αὐτὸς ὥσπερ ἤδη ἐγγυτέρω ὢν τῶν ἐκεῖ μᾶλλόν τι καθορᾷ αὐτά kann als Vergleich gefasst werden: gleichsam schon näher dem Jenseits. Eur.

Hipp. 1307 δ̓ ὥσπερ ὢν δίκαιος οὐκ ἐφέσπετο | λόγοισι ist mit Wecklein statt ὢν δίκαιος zu schreiben: οὖν δίκαιον.]

Anmerk. Der in diesem Paragraph angeführte Gebrauch der Partizipien hat sich erst in der nachhomerischen Zeit, besonders seit Herodot, entwickelt. (Smyth 2087)

Bemerkungen über den Gebrauch der Partizipien.

hide Display Preferences
Greek Display:
Arabic Display:
View by Default:
Browse Bar: