previous next

Click on a word to bring up parses, dictionary entries, and frequency statistics

Eptir þetta tal leggst Brynhildr í rekkju, ok kómu þessi tíðendi fyrir Gunnar konung, at Brynhildr er sjúk. Hann hittir hana ok spyrr, hvat henni , en hún svarar engu ok liggr sem hún dauð. Ok er hann leitar eptir fast, þá svarar hún: "Hvat gerðir þú af hring þeim, er ek selda þér, er Buðli konungr gaf mér at efsta skilnaði, er þér Gjúki konungr kómuð til hans ok hétuð at herja eða brenna, nema þér næðið mér? Síðan leiddi hann mik á tal ok spyrr, hvern ek köra af þeim, sem komnir váru, en ek buðumst til at verja landit ok vera höfðingi yfir þriðjungi liðs. Váru þá tveir kostir fyrir hendi, at ek munda þeim verða at giftast, sem hann vildi, eða vera án alls fjár ok hans vináttu; kvað þó sína vináttu mér mundu betr gegna en reiði. Þá hugsaða ek með mér, hvárt ek skylda hlýða hans vilja eða drepa margan mann. Ek þóttumst vanfær til at þreyta við hann, ok þar kom, at ek hétumst þeim, er riði hestinum Grana með Fáfnis arfi ok riði minn vafrloga ok dræpi þá menn, er ek kvað á. treystist engi at ríða nema Sigurðr einn. Hann reið eldinn, því at hann skorti eigi hug til. Hann drap orminn ok Regin ok fimm konunga, en eigi þú, Gunnarr, er þú fölnaðir sem nár, ok ertu engi konungr kappi. Ok þess strengda ek heit heima at föður míns, at ek munda þeim einum unna, er ágæztr væri alinn, en þat er Sigurðr. erum vér eiðrofa, er vér eigum hann eigi, ok fyrir þetta skal ek ráðandi þíns dauða. Ok eigum vér Grímhildi illt at launa. Henni finnst engi kona huglausari verri." Gunnarr svarar, svá at fáir heyrðu: "Mörg flærðarorð hefir þú mælt, ok ertu illúðig kona, er þú ámælir þeiri konu, er mjök er um þik fram, ok eigi undi hún verr sínu, svá sem þú gerir, eða kvaldi dauða menn, ok engan myrði hún ok lifir við lof." Brynhildr svarar: "Ekki höfum vér launþing haft ódáðir gert, ok annat er várt eðli, ok fúsari værim vér at drepa yðr." Síðan vildi hún drepa Gunnar konung, en Högni setti hana í fjötra. Gunnarr mælti þá: "Eigi vil ek, at hún búi í fjötrum." Hún svarar: "Hirð eigi þat, því at aldri sér þú mik glaða síðan í þinni höll eða drekka tefla hugat mæla gulli leggja góð klæði yðr ráð gefa." Kvað hún sér þat mestan harm, at hún átti eigi Sigurð. Hún settist upp ok sló sinn borða, svá at sundr gekk, ok bað svá lúka skemmudyrum, at langa leið mætti heyra hennar harmtölur. er harmr mikill, ok heyrir um allan bæinn. Guðrún spyrr skemmumeyjar sínar, hví þær svá ókátar eða hryggar -- "eða hvat er yðr, eða hví fari þér sem vitlausir menn, eða hverr gyzki er yðr orðinn?" Þá svarar hirðkona ein, er Svafrlöð hét: "Þetta er ótímadagr. Vár höll er full af harmi." Þá mælti Guðrún til sinnar vinkonu: "Stattu upp, vér höfum lengi sofit. Vek Brynhildi, göngum til borða ok verum kátar." "Þat geri ek eigi," sagði hún "at vekja hana við hana mæla, ok mörg dægr drakk hún eigi mjöð vín, ok hefir hún fengit goða reiði." Þá mælti Guðrún til Gunnars: "Gakk at hitta hana," segir hún, "ok seg oss illa kunna hennar meini." Gunnarr svarar: "Þat er mér bannat at hitta hana eða hennar at skipta." Þó ferr Gunnarr at hitta hana ok leitar marga vega málsenda við hana ok fær ekki af um svörin; gengr á brott ok hittir Högna ok biðr hann finna hana. En hann kveðst vera ófúss ok ferr þó ok fekk ekki af henni. Ok er hittr Sigurðr ok beðinn at finna hana. Hann svarar engu, ok er svá búit um kveldit. Ok annan dag eptir, er hann kom heim af dýraveiði, hitti hann Guðrúnu ok mælti: "Þann veg hefir fyrir mik borit sem þetta muni til mikils koma hrollr sjá, ok mun Brynhildr deyja." Guðrún svarar: "Herra minn, mikil kynsl fylgja henni. Hún hefir sofit sjau dægr, svá at engi þorði at vekja hana." Sigurðr svarar: "Eigi sefr hún, hún hefir stórræði með höndum við okkr." Þá mælti Guðrún með gráti: "Þat er mikill harmr at vita þinn bana. Far heldr ok finn hana ok vit, ef sjatni hennar ofsi, gef henni gull ok mýk svá hennar reiði." Sigurðr gekk út ok fann opinn salinn. Hann hugði hana sofa ok brá af henni klæðum ok mælti: "Vaki þú, Brynhildr, sól skínn um allan bæinn, ok er ærit sofit. Hritt af þér harmi ok tak gleði." Hún mælti: "Hví sætir þinni dirfð, er þú ferr mik at hitta? Mér var engi verri í þessum svikum." Sigurðr spyrr: "Hví mælir þú eigi við menn, eða hvat angrar þik?" Brynhildr svarar: "Þér skal ek segja mína reiði." Sigurðr mælti: "Heilluð ertu, ef þú ætlar grimman minn hug við þik, ok er sjá þinn maðr, er þú kaust." "Nei," segir hún, "eigi reið Gunnarr eldinn til vár, ok eigi galt hann mér at mundi felldan val. Ek undruðumst þann mann, er kom í minn sal, ok þóttumst ek kenna yður augu, ok fekk ek þó eigi víst skilit fyrir þeiri huldu, er á á minni hamingju." Sigurðr segir: "Ekki erum vér göfgari menn en synir Gjúka. Þeir drápu Danakonung ok mikinn höfðingja, bróður Buðla konungs." Brynhildr svarar: "Margt illt eigum vér þeim upp at inna, ok minn oss ekki á harma vára. Þú, Sigurðr, vátt orminn ok reitt eldinn ok of mína sök, ok váru þar eigi synir Gjúka konungs." Sigurðr svarar: "Ekki varð ek þinn maðr, ok vartu mín kona, ok galt við þér mund ágætr konungr." Brynhildr svarar: "Eigi ek svá Gunnar, at minn hugr gerði hlæja við honum, ok grimm em ek við hann þótt ek hylma yfir fyrir öðrum." "Þat er ógurligt," segir Sigurðr, "at unna eigi slíkum konungi, eða hvat angrar þik mest? Mér sýnist sem hans ást þér gulli betri." Brynhildr svarar: "Þat er mér sárast minna harma, at ek eigi því til leiðar komit, at bitrt sverð væri roðit í þínu blóði." Sigurðr svarar: "Kvíð eigi því. Skammt mun at bíða, áðr bitrt sverð mun standa í mínu hjarta, ok ekki muntu þér verra biðja, því at þú munt eigi eptir mik lifa. Munu ok fáir várir lífsdagar heðan í frá." Brynhildr svarar: "Eigi standa þín orð af litlu fári, síðan þér svikuð mik frá öllu yndi, ok ekki hirði ek um lífit." Sigurðr svarar: "Lif þú ok unn Gunnari konungi ok mér, ok allt mitt vil ek til gefa, at þú deyir eigi." Brynhildr svarar: "Eigi veizt þú gerla mitt eðli. Þú berr af öllum mönnum, en þér hefir engi kona orðit leiðari en ek." Sigurðr svarar: "Annat er sannara: Ek unna þér betr en mér, þótt ek yrða fyrir þeim svikum, ok því ekki bregða, því at ávallt, er ek gáða míns geðs, þá harmaði mik þat, er þú vart eigi mín kona. En af mér bar ek sem ek mátta, þat er ek var í konungshöll, ok unda ek því þó, at vér várum öll saman. Kann ok verða, at fram verði at koma þat, sem fyrir er spát, ok ekki skal því kvíða." Brynhildr svarar: "Of seinat hefir þú at segja, at þik angrar minn harmr, en fám vér enga líkn." Sigurðr svarar: "Gjarna vilda ek, at vit stigim á einn beð bæði ok værir þú mín kona." Brynhildr svarar: "Ekki er slíkt at mæla, ok eigi mun ek eiga tvá konunga í einni höll, ok fyrr skal ek líf láta en ek svíkja Gunnar konung," -- ok minnist á þat, er þau fundust á fjallinu ok sórust eiða, -- "en er því öllu brugðit, ok vil ek eigi lifa." "Eigi munda ek þitt nafn," sagði Sigurðr, "ok eigi kennda ek þik, fyrr en þú vart gift, ok er þetta inn mesti harmr." Þá mælti Brynhildr: "Ek vann eið at eiga þann mann, er riði minn vafrloga, en þann eið vilda ek halda eða deyja ella." "Heldr en þú deyir, vil ek þik eiga, en fyrirláta Guðrúnu," segir Sigurðr, en svá þrútnuðu hans síður, at í sundr gengu brynjuhringar. "Eigi vil ek þik," sagði Brynhildr, "ok engan annarra." Sigurðr gekk í brott. Svá segir í Sigurðarkviðu: "Út gekk Sigurðr
andspjalli frá,
hollvinr lofða
ok hnipnaði,
svá at ganga nam
gunnarfúsum
sundr of síður
serkr járnofinn."

Ok er Sigurðr kom í höllina, spyrr Gunnarr, hvárt hann viti, hverr meintregi henni væri eða hvárt hún hefir mál sitt. Sigurðr kvað hana mæla mega. Ok ferr Gunnarr at hitta hana í annat sinn ok spyrr, hví gegndi hennar meini eða hvárt nokkur bót mundi til liggja. "Ek vil eigi lifa," sagði Brynhildr, "því at Sigurðr hefir mik vélt ok eigi síðr þik, þá er þú lézt hann fara í mína sæng. vil ek eigi tvá menn eiga senn í einni höll, ok þetta skal vera bani Sigurðar eða þinn eða minn, því at hann hefir þat allt sagt Guðrúnu, en hún brigzlar mér."

load focus English (William Morris and Eirikr Magnusson, 1888)
load Vocabulary Tool
hide Display Preferences
Greek Display:
Arabic Display:
View by Default:
Browse Bar: