previous next

Click on a word to bring up parses, dictionary entries, and frequency statistics

Líður þar til er menn fara til Hegranessþings um vorið. Kom fjölmenni mikið úr öllum héruðum þeim sem menn áttu þangað sækja. Sátu menn þar lengi á vorið bæði yfir málum og gleði því þá var mart gleðimanna í héröðum.

En er Grettir spurði alþýða manna var farin til þingsins hafði hann gert ráð við vini sína því hann átti ávallt gott við þá sem næstir honum voru og sparði ekki við þá það sem hann fékk til. Hann sagði hann vildi fara til lands til aðdrátta en þeir Illugi og Glaumur skyldu eftir vera. Óráðlegt þótti Illuga þetta vera en lét þó svo vera sem Grettir vildi. Hann bað þá geyma stigans og sagði þeim þar á liggja. Eftir það fór hann á land og aflaði það sem hann þóttist þurfa. Hann duldist hvar sem hann kom og varði öngvan hann mundi á land kominn. spurði hann af þinginu þar var gleði mikil. Var Gretti forvitni á koma til þingsins og tekur fornan búning, heldur vondan, og kemur svo á þingið menn gengu frá lögréttu heim til búða.

Þá töluðu til sumir menn ungir veður væri gott og fagurt og gott ungum mönnum hafa glímur og skemmtan. Þeir kváðu það allráðlegt. Fóru menn þá og settust niður fram frá búðunum. Gengu þeir Þórðarsynir mest fyrir skemmtan.

Þorbjörn öngull var uppvöðslumikill og ruddi fast til gleði. Varð hver til fara sem hann vildi. Tók hann í herðar hverjum manni og hnykkti fram á völlinn. glímdu fyrst þeir sem ósterkastir voru og þá hver öðrum og gerðist af þessu gleði mikil.

En er flestir höfðu glímt nema þeir sem sterkastir voru áttu bændur um tala hver til mundi verða taka á öðrum hvorum þeirra Þórðanna er fyrr voru nefndir en þar varð enginn til. Þeir gengu þá fyrir ýmsa menn og buðu sig fram en því firr fór sem nær kallaði.

Þorbjörn öngull litast þá um og hvar maður sat, mikill vexti, og óglöggt í andlit honum. Þorbjörn þreif til hans og kippti honum fast. Hann sat kyrr og bifðist hvergi.

Þá mælti Þorbjörn: "Enginn hefir setið jafnfast fyrir mér í dag sem þú eða hver er þessi maður?"

Hann svarar: "Gestur heiti eg."

Þorbjörn mælti: "Þú munt vilja skemmta nokkuru og ertu aufúsugestur."

Hann svarar: "Skjótt þykir mér mart skipast kunna og mun eg ekki hlaupa í leik með yður en mér er allt ókunnigt fyrir."

Töluðu þá margir hann væri góðs fyrir verður ef hann vildi skemmta mönnum nokkuru, ókunnur maður. Hann spurði hvers þeir beiddu hann. Þeir báðu hann glíma við einnhvern.

Hann kvaðst niður hafa lagt rjá "en gaman þótti mér því um skeið."

En er hann afneitti eigi með öllu báðu þeir hann því meir.

Hann mælti: "Ef yður þykir undir um eg dreginn þá munuð þér það til vinna handsala mér grið hér á þinginu og þar til sem eg kem til heimilis míns."

Þá þutu upp allir og kváðust það gjarna vilja. Hafur hét maður er mest fýsti þessum manni væru grið gefin. Hann var Þórarinsson, Hafurssonar, Þórðarsonar hnapps er land hafði numið upp frá Stíflu í Fljótum til Tunguár. Hann bjó á Hnappsstöðum og var orðamaður mikill. Hann sagði fyrir griðum með mikilli röksemd og er þetta upphaf á:

"Hér set eg grið," segir hann, "allra manna á millum, einkanlega þeim sama Gest til nefndum er hér situr, og undir skildum öllum goðorðsmönnum og gildum bændum og allrar alþýðu vígra manna og vopnfærra og allir aðrir héraðsmenn í Hegranessþingi eða hvaðan sem hvorir eru komnir, nefndra manna eða ónefndra, handsölum grið og fullan frið komumanni hinum ókunna er Gestur nefnist, til gamans, glímu og gleði allrar, til hérvistar og heimferðar hvort er hann þarf fara á legi eða landi eða flutningi. Skal hann hafa grið í öllum stöðum, nefndum og ónefndum, svo lengi sem hann þarf til heillar heimkomu höldnum tryggðum. Set eg þessi grið fyrir oss og vora frændur, vini og venslamenn, svo konur sem karla, þýjar og þræla, sveina og sjálfráða menn. griðníðingur er griðin rýfur eða tryggðum spillir, rækur og rekinn frá guði og góðum mönnum, úr himinríki og frá öllum helgum mönnum og hvergi hæfur manna í milli, og svo frá öllum út flæmdur sem víðast varga reka eða kristnir menn kirkjur sækja, heiðnir menn hof blóta, eldur brennur, jörð grær, mælt barn móður kallar og móðir mög fæðir, aldir elda kynda, skip skríður, skildir blika, sól skín, snæ leggur, Finnur skríður, fura vex, valur flýgur vorlangan dag og standi honum beinn byr undir báða vængi, himinn hverfur, heimur er byggður og vindur veitir vötn til sjóvar, þrælar korni . Hann skal firrast kirkjur og kristna menn, heiðna hölda, hús og hella, heim hvern nema helvíti. skulum vér vera sáttir og sammála hver við annan í huga góðum hvort sem vér finnumst á fjalli eða fjöru, skipi eða skíði, jörðu eða jökli, í hafi eða á hests baki, svo sem vin sinn í vatni finni eða bróður sinn á braut finni, jafnsáttir hver við annan sem sonur við föður eða faðir við son í samförum öllum. leggjum vér hendur saman og allir vér og höldum vel griðin og öll orð töluð í tryggðum þessum vitni guðs og góðra manna og allra þeirra er orð mín heyra eða nokkurir eru nær staddir."

Tóku þá margir til orða mikið var um mælt.

Gestur mælti þá: "Vel hefir þú um mælt og sagt ef þér spillið eigi um síðar. Skal eg ekki dvelja það sem eg hefi til fram láta."

Eftir það kastaði hann kuflinum og því næst öllum bolklæðum. Þá leit hver til annars og brá mjög vo fyrir grön. Þóttust þeir kenna þetta var Grettir Ásmundarson því hann var ólíkur öðrum mönnum fyrir vaxtar sakir og þrekleika og þögnuðu allir en Hafur þóttist ósvinnur orðinn. Gengu tveir og tveir saman af héraðsmönnum og ámælti hver öðrum en þeim mest er fyrir griðunum hafði sagt.

Þá mælti Grettir: "Gerið greiðlegt fyrir mér hvað yður býr í skapi því ekki sit eg lengi klæðlaus. Eigið þér miklu meira í hættu en eg hvort þér haldið grið yður eða eigi."

Þeir svöruðu og settust niður. Þórðarsynir og Halldór mágur þeirra tóku tal með sér. Vildu sumir halda griðin en sumir eigi. Hnippaði hver kolli öðrum.

Grettir kvað vísu:

Dulist hefir margr í morgun
menja runnr við kunnan.
Renna víst á runna
ranns ímu tvær grímur.
Skotið mun heldr fyr hölda
hvassorða leikborði.
Öld bilar orð halda.
Allt dró slafr af Hafri.

Þá mælti Tungu-Steinn: "Þykir þér svo vera Grettir eða hvað munu þeir af ráða, höfðingjarnir? En satt er það þú ert afbragðsmaður fyrir hreysti sakir. Eða sérð þú eigi hver þeirra kjáir nefinu öðrum?"

Grettir kvað þá vísu:

Héldu Hlakkar tjalda
hefjendr saman nefjum
Hildar veggs og hjuggust
hregg-Nirðir til skeggjum
og geðstrangir gengu,
griða tóku iðrast,
Sváfnis látrs í sveitir
sviptendr er mig kenndu.

Þá mælti Hjalti Þórðarson: "Ekki skal svo vera, segir hann. "Halda skulum vér grið vor þó vor hafi orðið hyggindismunur. Vil eg eigi menn hafi það til eftirdæma vér sjálfir höfum gengið á grið þau sem vér höfum sett og seld. Skal Grettir fara liðugur þangað sem hann vill og hafa grið til þess er hann kemur aftur úr þessari ferð. Eru þá úti þessi tryggðamál hvað sem í gerist með oss."

Allir þökkuðu honum fyrir og þótti hann höfðinglega gera, slíkar sakir sem til voru. Þorbjörn öngull varð hljóður við.

Var þá talað til annar hvor þeir Þórðanna mundi taka á Gretti en hann bað þá ráða. gekk annar fram þeirra bræðra. Grettir stóð fyrir réttur en hinn hljóp honum sem snarast og gekk Grettir hvergi úr sporum. Grettir seildist aftur yfir bak Þórði og tók svo í brækurnar og kippti upp fótunum og kastaði honum aftur yfir höfuð sér svo hann kom herðum niður og varð það allmikið fall. Þá mæltu menn þeir skyldu fara til báðir bræðurnir senn og svo var gert. Þá urðu allmiklar sviptingar og máttu ýmsir betur en þó hafði Grettir ávallt annan hvorn undir en ýmsir fóru á kné eða fengu slyðrur fyrir öðrum. Svo tókust þeir fast á hvervetna var blátt og blóðrisa. Öllum þótti þessu hin mesta skemmtun.

Og er þeir hættu þökkuðu allir fyrir glímuna þeim og var það dómur þeirra er hjá sátu þeir væru eigi sterkari tveir en Grettir einn en hvor þeirra hafði tveggja manna megin þeirra sem gildir voru. Þeir voru svo jafnsterkir hvorgi bar af öðrum ef þeir reyndu með sér.

Grettir var ekki lengi á þinginu. Bændur báðu hann gefa upp eyna en hann neitti því og gátu bændur ekki gert.

Grettir fór aftur til Drangeyjar og tók Illugi feginsamlega við honum. Settust þeir um kyrrt. Sagði Grettir þeim frá ferðum sínum. Leið fram á sumarið.

Öllum þótti Skagfirðingar mikinn drengskap sýnt hafa og hversu vel þeir héldu grið sín og þá af slíku marka hverjir dygðarmenn þá voru, slíkar sakir sem Grettir hafði gert við þá.

Bændur þeir sem óríkari voru töluðu með sér þeim væri lítið gagn eiga lítinn part í Drangey og buðu selja Þórðarsonum en Hjalti kvaðst eigi kaupa vilja. En bændur skildu það til er kaupa vildi skyldi annaðhvort drepa Gretti eða koma honum burt. Þorbjörn öngull kvaðst eigi spara bindast fyrir um atför við Gretti ef þeir vildu gefa honum til. Hjalti bróðir hans lagði af við hann sinn part í eyjunni því Þorbjörn var þeirra harðfengari og óvinsæll. Svo gerðu þá fleiri bændur. Fékk Þorbjörn öngull þá mikinn hlut eyjarinnar með litlu verði en hann bast undir koma Gretti á burtu.

load focus English (Eiríkr Magnússon and William Morris, 1869)
load Vocabulary Tool
hide Display Preferences
Greek Display:
Arabic Display:
View by Default:
Browse Bar: