Click on a word to bring up parses, dictionary entries, and frequency statistics


1. ad amicum deposcentem utrum cum quodam | ex proceribus Illustris et Magnifici domini | domini Marchionis Estensis se debeat sub certa | mercede collocare in scribam sui Mathei | de Aureliano Vicentini eiusdem domini Marchionis | canzelarii consularis epistola data Ferrarie | tercio nonas Maii MCCCLXXXX

Servicii ne colla iugo det quisque repugnet,
Et studeat iuris si valet esse sui;
Si tamen hanc omni nequeat compellere sortem
Pellere mox iuga tollere mente paret.
5Sermo profeta piger ius murmur fur medicina
Immemor accusans rex heremita iubens
Mendax scurta venus alea pompa senectus
Risus obauditus crapula rixa comes,
Qui fugit ista cliens poscitos audacter ademptum
10Hunc nummos piscis tendere posse reor.
Urbs ceu fama est auri iam mille talenta
Imposuit fischo dinumerata novo
Et foret ut semper famulos res nota per omnes
Ede Iovis patulo substulit illa loco.
15Dehinc tali clausum signavit carmine fischum:
Hec dentur servo mille talenta bono.
Hactenus illa tamen mansere intacta manentque
Nec quisquam digne qui petat illa fuit.
Quid modo presentes facient quid deinde minores
20Ambigitur. Dictis consulo, chare vale.


2. ad Magistrum Iohannem de Cremona Trivii | et Phisicae Doctorem ut Matthaeus de Aureliano | Vicentinus sibi aliquid scriberet, idem Matthaeus | se excusat, quod non possit taedio religionis | impeditus pro nunc

Quisquis fortunae pratis requiescit et herba,
Proiicit ampullas et sesquipedalia verba.
Quo tibi non scribam voto nisi fungar amoeno,
Carmina proveniunt animo deducta sereno.
5Spes tamen alta mihi dicit: Tu numina adora,
Grata superveniet quae non sperabitur hora.
Parce igitur, Vates, nec me vi carminis angas.
Vale, vade, cave, ne titubes, mandataque frangas.


3. Matthaei de Aureliano Vicentini | Avogario filio suo, qui generoso egregioque iuveni | Galeoto de Casate sese ad instantes preces | spectabilis ac strenui viri Domini Luchini | de Casate in Verona pro illustri et excelso | domino nostro Consiliarii et Cittadellae | Capitanei ac eiusdem Galeoti genitoris | in socium et convivam quasi contrahendo | tradiderat, Doctrinale Poema

Si vivas famae et radio potieris amoeno,
Desque quod ignavo scandas ad sidera coeno,
Effuge, Nate, lares patriae telluris et arva,
Nam Lare stat patrio semper veneratio parva.
5Posthac disce gradus et pondera ferre laboris,
Inde verecundi formides iura pudoris,
Et super omne, precor, fidei venerabile Numen,
Verbosumque sagax linguae compesce volumen.
Impiger assidue rebus vigilabis agendis,
10Atque libens mitisque stude deferre ferendis.
Discolus et sotius te nunquam concomitentur,
Nec Venus aut quisquam fortunae ludus amentur.
Indole egregiae cum sis, hanc profer in actum,
Teque simul monstres virtutis ad alta redactum.


4. ad virum egregium Antoniolum de Arisiis | illustris Domini nostri Virtutum Comitis | Cancellarium, Matthaei de Aurelianis Vicentini | in terra Viqueriae relegati, eo quod fuerat | Cancellarius Domini olim de la Schala, | ob liberationem suae relegationis Epistola

Optime vir, famae radio venerabilis alto,
Di tibi, quis egeo, gaudia plena ferant.
Te rogo, dira velis quaecumque levare precando,
Quae patimur, rebus cernis ut esse locum:
5Anguiferumque Ducem poscas, et poplite flexo
Tollat ut exilii dira precare mei.
Heu! patriae fines ullo sine crimine liqui
Proscriptus, nota iam tibi cuncta reor.
Est procul hinc coniux, procul est carissima proles
10Parvula, quae victu forte famescit inops.
I, precor, et Dominum pro me lenire potentem
Non timeas, culpa nam mea poena caret.
Fac, precor, ut nostros mores inquirat: iniquam
Si sortem demat, cetera labe vacant.
15Certe ita comperiet vero formatus ab ore
Dux meus: o utinam talia nosse velit!
Si Veronenses Princeps formidat et odit,
Quid Vicentini promeruere sui?
Hi rectam servare fidem didicere sub omni
20Pondere. Quantus honos, intemerata fides!
Non igitur meritum patior. Non ulla Veronae,
Dis grates! sed me Cimbrica gignit humus.
Forte mihi, si qua est, nocuit pro crimine virtus,
Magnaque supplicii causa fit illa mei.
25Namque ad me veniens de caris rettulit unus:
Quid fles? Ingenio pelleris ipse tuo.
Nec minus ampla fides patriis te pellit ab arvis:
Pro meritis igitur dira malumque fero.
Hei mihi! cur nostro iam virtus ulla resedit
30Pectore, si nobis debuit esse nocens?
Haec nos ignavis latebris torpescere non est
Passa, sed illustres fecit adire domos.
Nam, modo prostratae steterant dum culmina Scholae,
Primum Cancelli me videt esse sui.
35Cui ego constanti, vereor nec dicere, mente
Fidus eram, potui rebus ut esse suis.
Immo ego tum mecum stabili nil maius amico
Rebar, nec firma sanctius esse fide.
Ergo relegavit nos virtus ipsa fidesque.
40Quas decus et meritam tradere rebar opem.
Heu, heu quo pergam? Fortunae livor iniquae,
Acrius incumbens, deteriora tulit.
Nam dolor Aonidas fugat is mihi corde Sorores,
Nec scio qua profugus accola factus eam.
45Si tamen arripiat Princeps a clade benignus
Me tali, et redeat, quae fuit ante, quies;
Si dabit et sacras, resoluto pectore, Musas
Nos colere, auxiliis si volet esse meis,
Quot titulos laudesque suas a carmine nostro,
50Quotque suis bellis sumpta trophaea canam!
Nec dubitet. Constans et saecla per omnia fidus
Servus ero: aeternum est id mihi propositum.
Si tamen ista tibi referat Dux, (credere verbis
Abnego) fac rebus nos dare posse fidem.
55Artificem laudabit opus: dic ipse probare
Nos velit: exequitur mox mea dicta fides.
Ergo age, laetiferum cupias auferre dolorem,
Ut potes, atque tua fac, precor, arte cadat.
His et Paschinum promptum gratumque videbis,
60Quem virtutis amor, non mea facta movent.
Non ignara mali miseris succurrere discat
Mens tua, nos isto pondere, care, levans.
Et debes. Studii paritas commendat et offert.
Me tibi quod gessi sorte favere: Vale.


5. ad virum insignem Pasquinum de Capellis, praefati | illustris Domini Virtutum Comitis Cancellarium, | per Matheum de Aurelianus Vicentinum relegatum, | ut supra, pro sua liberatione Epistola

Dii tibi se tribuant cum Principe semper amicos:
Nil mea, quod maius Musa precetur, habet.
Inde ego fidus amans tibi (me) commendo, rogoque,
Ut pronum semper ad tua iussa voces.
5Virtutis nam digna tuae praeconia carum
Te mihi dant: igitur praecipe: cuncta sequar.
Interdumque licet te te maioribus angat
Summa colubriferi tradita cura Ducis,
Non grave sit tanti pro me pia Numina Divi,
10Tempora cum videas, sollicitare, precor.
Aude age: nam vero modo sit formatus ab ore,
Inveniet vitae crimina nulla meae.
Et reor, ut noscet vitam sine crimine nostram
Proscripti immeritam, mox mihi tollet onus.
15Non igitur rursum pro me pia Numina nostri
Sit grave, te rogito, sollicitare Iovis.
Hei mihi! nescio cur pellar: non rura Veronae,
Sed me Cimbriaci progenuere soli.
Nescio cur pellar demens! Me livor iniquus
20Reppulit ac odium, qui nocuere, latens.
Nunc hos vota tenent: fauces sibi pasco malignas;
Heu gaudent propria me pepulisse manu.
Non equidem merito patior; cuicumque refundens
Obsequium semper innocuusque fui.
25Quid queror ulterius? dum quo moror inclyta nostri
Mens volat, aequo animo Principis exul ero:
Immo et trans Thylem, peioraque ferre paratus
Est animus; gratum est quod iubet omne pati.
Fac probet et ficto non (me) simulasse lepore
30Comperiet: fidei dicta sequetur opus.
Quae mihi si nocuit, ceu suspicor, hactenus, hoc ut
Propositum mutet non dabit ulla dies.
Id quoque, vipereo sua quae non Pergama Divo
Sponte dedit, nobis patria nostra iubet.
35Non igitur cesses, timeasque impendere, carus
Ut mihi Maecenas, dulce patrocinium.
Hoc ego nec solus rogito, cum coniuge nati,
Quos liqui, id lacrymis indiga turba rogat.
Et quis ascendens, lacrymis dum solor amicis,
40Imposui: Vestras sistite mox lacrymas.
Est Princeps clemens, prudens director et aequus;
Invenietque modo crimine abesse malo.
Est (is) Maecenas, titulum Virtutis ob altum
Fulgidus, optatam qui mihi tradet opem.
45Quare agite, et gemitus, dulces cum coniuge nati,
Sistite, nam longum non erit exilium.
Sit rata, respondent, res haec: tamen inde requirunt:
Quis victum nobis virque paterque dabit?
Vix tunc compressi lacrymas cordisque dolores,
50Quum mihi prolapso sincopis atra fuit.
Nec potui cuiquam tremula nisi voce: Valete,
Dicere; nam reducem me mora parva dabit.
Mox id fata velint, repetunt; sic, quaerito, pro me
Non grave sit nostrum sollicitare Iovem;
55Ne fera consortem cara cum prole fatiget
Esuries; studium detque, quod ante, quies.
Tum ego Pieriae lustrabo Maenala Sylvae,
Te duce, et Aonii nectare fungar Equi.
Et titulos laudesque Iovis mea carmina nostri,
60Qua potero, tollent et sua bella canam.
Cuncta libens facias: o fatis data secundis
Mota propitio sint, precor, ista Deo!
Denique, Maecenas, longum gaudeque valeque:
Heu geminis verbis his mea Musa caret!
65Fletibus haec ideo turpique operitur amictu,
Ut sint fortunae consona quaeque suae:
Cui risum tuus ecce favor placidamque lacernam,
Ut valet, instituat tradere. Care, vale.

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 United States License.

An XML version of this text is available for download, with the additional restriction that you offer Perseus any modifications you make. Perseus provides credit for all accepted changes, storing new additions in a versioning system.

load Vocabulary Tool
hide Display Preferences
Greek Display:
Arabic Display:
View by Default:
Browse Bar: