previous next
grātŭītus (grātŭĭtum , Stat. S. 1, 6, 16), a, um, adj. gratia,
I.that is done with, out pay, reward, or profit; free, spontaneous, voluntary, gratuitous (class.): “ea (examina apium) vel aere parta vel gratuita contingunt,” Col. 9, 8, 1: “quid? liberalitas gratuitane est an mercenaria? si sine praemio benigna est, gratuita: si cum mercede, conducta,” Cic. Leg. 1, 18, 48; cf.: “probitas gratuita,” id. Fin. 2, 31, 99: “hominum caritas et amicitia gratuita est,” id. N. D. 1, 44, 122: “ne gratuita quidem suffragia,” purchased, id. Planc. 22, 54; cf.: “comitia gratuita,” i. e. at which no gratuities were distributed to voters, id. Att. 4, 15, 8; id. Q. Fr. 2, 15, b, 4: “pecunia,” i. e. without interest, Plin. Ep. 3, 11, 2: “cum debitor gratuita pecunia utatur,” Paul. Sent. 2, 5, 1; so, “usus pecuniae,” Suet. Aug. 41: “milies sestertio proposito,” id. Tib. 48; “and perh. also, fenus,” lending without interest, id. Caes. 27: “universi milites gratuitam et sine frumento stipendioque operam (obtulerunt),” id. ib. 68: “cadaverum et ruderum gratuita egestio,” id. Ner. 38: “gratuita in Circo loca,” free places, id. Calig. 26: “subsellia,” free benches, id. Ner. 17: navis, a free ship or boat, Sen. Ben. 6, 19: “furor,” innate, spontaneous, Liv. 2, 42, 6: “crudelitas,” unprovoked, id. 3, 37, 8: “praeterita parricidia,” without effect, in vain, id. 1, 47, 1: “AVGVSTALIS,” without pay, Inscr. Orell. 3918; “SO, SACERDOS, Inscr. ap. Maff. Mus. Ver. 80, 3: largis gratuitum cadit rapinis,” Stat. S. 1, 6, 16: “odium aut est ex offensa, aut gratuitum,” unprovoked, Sen. Ep. 105, 3 (al. gratuito).—Hence, adv.: grātŭīto , without pay or profit, for naught, gratis, gratuitously: “hic (Polygnotus) et Athenis porticum, quae Poecile vocatur, gratuito (pinxit), cum partem ejus Micon mercede pingeret,” Plin. 35, 9, 35, § 59; Tac. A. 11, 22 fin.: “neque tamen eloquentiam gratuito contingere,” without cost, id. ib. 11, 7: “multorum causas et non gravate et gratuito defendentis,” Cic. Off. 2, 19, 66: “cum mediocribus multis gratuito civitatem in Graecia homines impertiebant,” for no particular reason, id. Arch. 5, 10; cf.: “ne per otium torpescerent manus aut animus, gratuito potius malus atque crudelis erat,” Sall. C. 16, 3 Kritz: “gratuito nemo bonus est,” id. H. 1, 48, 9.
hide Dictionary Entry Lookup
Use this tool to search for dictionary entries in all lexica.
Search for in
hide References (25 total)
  • Cross-references in general dictionaries from this page (25):
    • Cicero, Letters to Atticus, 4.15.8
    • Cicero, Letters to his brother Quintus, 2.15
    • Cicero, For Plancius, 22.54
    • Cicero, For Archias, 5.10
    • Suetonius, Divus Augustus, 41
    • Tacitus, Annales, 11.22
    • Suetonius, Caligula, 26
    • Suetonius, Divus Julius, 27
    • Suetonius, Nero, 17
    • Suetonius, Nero, 38
    • Suetonius, Tiberius, 48
    • Pliny the Elder, Naturalis Historia, 35.59
    • Pliny the Younger, Epistulae, 3.11.2
    • Livy, The History of Rome, Book 3, 37.8
    • Livy, The History of Rome, Book 2, 42.6
    • Livy, The History of Rome, Book 1, 47.1
    • Seneca, de Beneficiis, 6.19
    • Cicero, De Legibus, 1.18
    • Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum, 2.31
    • Cicero, de Natura Deorum, 1.44
    • Cicero, De Officiis, 2.19
    • Seneca, Epistulae, 105.3
    • Sallust, Catilinae Coniuratio, 16
    • Statius, Silvae, 1.6
    • Columella, Res Rustica, 9.8.1
hide Display Preferences
Greek Display:
Arabic Display:
View by Default:
Browse Bar: