Plutarch, De defectu oraculorum
Gregorius N. Bernardakis, Ed.

‘πρῶτον τοίνυν’ ἔφην ἐγώ ‘τὰ κωλύοντα ποιεῖν κόσμους ἀπείρους οὐκ ἀπείργει πλείονας ἑνὸς ποιεῖν. καὶ γὰρ οἷόν τ᾽ ¹ ἔστιν εἶναι καὶ μαντικὴν καὶ πρόνοιαν ἐν πλείοσι κόσμοις, καὶ τὸ μικροτάτην τύχην ² παρεμπίπτειν, τὰ δὲ πλεῖστα καὶ μέγιστα τάξιν λαμβάνειν ³ πρὸς γένεσιν καὶ μεταβολήν, ὧν οὐδὲν ἡ ἀπειρία δέχεσθαι πέφυκεν. ἔπειτα τῷ λόγῳ μᾶλλον ἕπεται τὸ τῷ ⁴ θεῷ μὴ μονογενῆ μηδ᾽ ἔρημον εἶναι τὸν κόσμον. ἀγαθὸς γὰρ ὢν τελέως οὐδεμιᾶς ἀρετῆς ἐνδεής ἐστιν, ἥκιστα δὲ τῶν ⁵ περὶ δικαιοσύνην καὶ φιλίαν: κάλλισται γὰρ αὗται ⁶ καὶ θεοῖς πρέπουσαι. μάτην δ᾽ οὐδὲν ἔχειν οὐδ᾽ ἄχρηστον θεὸς πέφυκεν. εἰσὶν οὖν ἐκτὸς ἕτεροι θεοὶ καὶ κόσμοι, πρὸς οὓς ⁷ χρῆται ταῖς κοινωνικαῖς ἀρεταῖς: οὐ γὰρ [p. 104] πρὸς αὑτὸν οὐδὲ μέρος αὑτοῦ χρῆσίς ἐστι δικαιοσύνης ἢ χάριτος ἢ χρηστότητος ἀλλὰ πρὸς ἄλλους;. ὥστ᾽ οὐκ εἰκὸς ἄφιλον οὐδ᾽ ἀγείτονα τόνδ᾽ οὐδ᾽ ἄμικτον ἐν ἀπείρῳ κενῷ τὸν κόσμον σαλεύειν: ἐπεὶ καὶ τὴν φύσιν ὁρῶμεν τὰ ⁸ καθ᾽ ἕκαστα γένεσιν καὶ εἴδεσιν οἷον ἀγγείοις ⁹ ἢ περικαρπίοις σπέρματος περιέχουσαν. οὐδὲν γὰρ ἐν ἀριθμῷ τῶν ὄντων ἔστιν, ¹⁰ οὗ γε μὴ ¹¹ λόγος ὑπάρχει κοινός, οὐδὲ τυγχάνει τῆς τοιᾶσδε προσηγορίας ὃ μὴ κοινῶς ποιὸν ¹² ἢ ¹³ ἰδίως ἐστίν. ὁ δὲ κόσμος οὐ λέγεται κοινῶς εἶναι ποιός: ἰδίως τοίνυν ¹⁴ ποιός ¹⁵ ἐστιν ἐκ διαφορᾶς τῆς πρὸς ἄλλα συγγενῆ καὶ ὁμοειδῆ ¹⁶ γεγονὼς τοιοῦτος. εἰ γὰρ οὔτ᾽ ἄνθρωπος εἷς οὔτ᾽ ἵππος ἐν τῇ φύσει γέγονεν οὔτ᾽ ἄστρον οὔτε θεὸς οὔτε δαίμων, τί κωλύει μηδὲ κόσμον ἕνα τὴν φύσιν ἔχειν ἀλλ᾽ ἢ πλείονας; ὁ γὰρ λέγων, ὅτι καὶ γῆν μίαν ἔχει καὶ θάλατταν, ἐμφανὲς τι παρορᾷ τὸ τῶν ὁμοιομερῶν τήν τε γὰρ γῆν εἰς ὁμώνυμα μέρη καὶ τὴν θάλατταν ὡσαύτως διαιροῦμεν: τοῦ δὲ κόσμου μέρος οὐκέτι κόσμος ἀλλ᾽ ἐκ διαφόρων φύσεων συνέστηκε.’