<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<TEI.2><text><body><div0 type="alphabetic letter" n="P" org="uniform" sample="complete"><entryFree id="n37160" type="main" key="portus" opt="n"><orth extent="full" lang="la" opt="n">portus</orth>, <itype opt="n">ūs</itype> (<sense id="n37160.0" n="I" level="1" opt="n"><hi rend="ital">gen. sing.</hi> porti, Turp. ap. <bibl default="NO"><author>Non.</author> 491, 20</bibl>: <hi rend="ital">dat. plur.</hi> portibus, <bibl n="Liv. 27.30.7" default="NO" valid="yes"><author>Liv.</author> 27, 30, 7</bibl> et saep.; a better form than portubus), <gen opt="n">m.</gen> <etym opt="n">por, whence porto, portitor</etym>.—Prop., <hi rend="ital">an entrance;</hi> hence, </sense><sense id="n37160.1" n="I" level="1" opt="n"> <hi rend="ital">A harbor</hi>, <hi rend="ital">haven</hi>, <hi rend="ital">port</hi>: Lunai portus, Enn. ap. <bibl n="Pers. 6.9" default="NO" valid="yes"><author>Pers.</author> 6, 9</bibl> (Ann. v. 16 Vahl.): <cit><quote lang="la">portus Caietae,</quote> <bibl n="Cic. Man. 12.33" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> Imp. Pomp. 12, 33</bibl></cit>; <bibl n="Cic. Rep. 3.31.43" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> Rep. 3, 31, 43</bibl>; cf.: <cit><quote lang="la">in Graeciae portus,</quote> <bibl default="NO"><author>id.</author> ib. 1, 3, 5</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">e portu solvere,</quote> <trans opt="n"><tr opt="n">to sail out of port</tr>,</trans> <bibl n="Cic. Mur. 2.4" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> Mur. 2, 4</bibl></cit>; so, <cit><quote lang="la">e portu proficisci,</quote> <bibl n="Caes. Gal. 3.14" default="NO" valid="yes"><author>Caes.</author> B. G. 3, 14</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">ex portu exire,</quote> <bibl n="Caes. Civ. 2.4" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> B. C. 2, 4</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">ex portu naves educere,</quote> <bibl default="NO"><author>id.</author> ib. 1, 57</bibl></cit>; <cit><quote lang="la">2, 22: portum linquere,</quote> <bibl n="Verg. A. 3.289" default="NO" valid="yes"><author>Verg.</author> A. 3, 289</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">petere,</quote> <trans opt="n"><tr opt="n">to sail into</tr>, <tr opt="n">to enter</tr>,</trans> <bibl n="Cic. Planc. 39.94" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> Planc. 39, 94</bibl></cit>; <bibl n="Verg. A. 1.194" default="NO" valid="yes"><author>Verg.</author> A. 1, 194</bibl>: <cit><quote lang="la">capere,</quote> <bibl n="Caes. Gal. 4.36" default="NO" valid="yes"><author>Caes.</author> B. G. 4, 36</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">occupare,</quote> <bibl default="NO"><author>Hor.</author> Ep. 1, 6, 32</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">in portum venire,</quote> <trans opt="n"><tr opt="n">to enter the port</tr>,</trans> <bibl n="Cic. Sen. 19.71" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> Sen. 19, 71</bibl></cit>; so, <cit><quote lang="la">in portum ex alto invehi,</quote> <bibl n="Cic. Mur. 2.4" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> Mur. 2, 4</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">in portum deferri,</quote> <bibl default="NO"><author>Auct. Her.</author> 1, 11, 19</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">in portum pervenire,</quote> <bibl n="Caes. Gal. 4.22" default="NO" valid="yes"><author>Caes.</author> B. G. 4, 22</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">in portum se recipere,</quote> <bibl n="Caes. Civ. 2.22" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> B. C. 2, 22</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">in portum navim cogere (al. conicere),</quote> <bibl n="Cic. Inv. 2.32.98" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> Inv. 2, 32, 98</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">in portum penetrare,</quote> <bibl n="Cic. Ver. 2.5.96" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> Verr. 2, 5, 37, § 96</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">portum tenere,</quote> <trans opt="n"><tr opt="n">to reach a port</tr>,</trans> <bibl n="Cic. Fam. 1.9.21" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> Fam. 1, 9, 21</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">in portum voluntatis deduci,</quote> <bibl n="Psalm 106.30" default="NO" valid="yes"><author>Vulg.</author> Psa. 106, 30</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">in portu operam dare,</quote> <trans opt="n"><tr opt="n">to be an officer of the customs</tr>,</trans> <bibl n="Cic. Ver. 2.2.171" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> Verr. 2, 2, 70, § 171</bibl></cit>; <bibl default="NO">2, 2, 72, § 176</bibl>.—With reference to the import-duty to be paid in ports: <cit><quote lang="la">ex portu vectigal conservare,</quote> <bibl n="Cic. Man. 6.15" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> Imp. Pomp. 6, 15</bibl></cit>; <bibl n="Cic. Ver. 2.2.171" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> Verr. 2, 2, 70, § 171</bibl>. —Prov.: <cit><quote lang="la">in portu navigare,</quote> <trans opt="n">i. e. <tr opt="n">to be in safety</tr>, <tr opt="n">out of all danger</tr>,</trans> <bibl n="Ter. An. 3.1.22" default="NO" valid="yes"><author>Ter.</author> And. 3, 1, 22</bibl></cit>; so, <cit><quote lang="la">in portu esse,</quote> <bibl n="Cic. Fam. 9.6.4" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> Fam. 9, 6, 4</bibl></cit>.—</sense><sense id="n37160.2" n="2" level="3" opt="n"> <usg type="style" opt="n">Poet.</usg>, transf., <hi rend="ital">the mouth of a river</hi>, where it empties into the sea, <bibl n="Ov. Ep. 14.107" default="NO" valid="yes"><author>Ov.</author> H. 14, 107</bibl>; <bibl n="Ov. Am. 2.13.10" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> Am. 2, 13, 10</bibl>.—</sense><sense id="n37160.3" n="B" level="2" opt="n"> <usg type="style" opt="n">Trop.</usg>, as also the Greek <foreign lang="greek">λιμήν</foreign>, and our <hi rend="ital">haven</hi>, <hi rend="ital">a place of refuge</hi>, <hi rend="ital">an asylum</hi>, <hi rend="ital">retreat</hi> (class.; a favorite trope of Cicero): portus corporis, Enn. ap. <bibl n="Cic. Tusc. 1.44.107" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> Tusc. 1, 44, 107</bibl> (Trag. v. 415 Vahl.): <cit><quote lang="la">tamquam portum aliquem exspecto illam solitudinem,</quote> <bibl n="Cic. de Orat. 1.60.255" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> de Or. 1, 60, 255</bibl></cit>; <cit><quote lang="la">so with tamquam,</quote> <bibl n="Cic. Brut. 2.8" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> Brut. 2, 8</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">se in philosophiae portum conferre,</quote> <bibl n="Cic. Fam. 7.30.2" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> Fam. 7, 30, 2</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">regum, populorum, nationum portus erat et refugium senatus,</quote> <bibl n="Cic. Off. 2.8.26" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> Off. 2, 8, 26</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">exsilium non supplicium est, sed perfugium portusque supplicii,</quote> <bibl n="Cic. Caec. 34.100" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> Caecin. 34, 100</bibl></cit>; <bibl n="Cic. Tusc. 1.49.118" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> Tusc. 1, 49, 118</bibl>: <cit><quote lang="la">hic portus, haec arx, haec ara sociorum,</quote> <bibl n="Cic. Ver. 2.5.126" default="NO" valid="yes"><author>Cic.</author> Verr. 2, 5, 48, § 126</bibl></cit>; so, <cit><quote lang="la">nam mihi parta quies, omnisque in limine portus,</quote> <trans opt="n">i. e. <tr opt="n">security is at hand</tr>,</trans> <bibl n="Verg. A. 7.598" default="NO" valid="yes"><author>Verg.</author> A. 7, 598</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">venias portus et ara tuis,</quote> <bibl n="Ov. Ep. 1.110" default="NO" valid="yes"><author>Ov.</author> H. 1, 110</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">vos eritis nostrae portus et ara fugae,</quote> <bibl n="Ov. Pont. 2.8.68" default="NO" valid="yes"><author>id.</author> P. 2, 8, 68</bibl></cit>. —</sense><sense id="n37160.4" n="II" level="1" opt="n"> In the oldest Latinity, <hi rend="ital">a house</hi> (as a place which one enters): <cit><quote lang="la">portum in XII. pro domo positum omnes fere consentiunt,</quote> <bibl n="Fest. p. 233" default="NO"><author>Fest.</author> p. 233</bibl></cit> Müll.—* </sense><sense id="n37160.5" n="III" level="1" opt="n"> <hi rend="ital">A warehouse</hi>: <cit><quote lang="la">portus appellatus est conclusus locus, quo importantur merces et inde exportantur,</quote> <bibl n="Dig. 50.16.59" default="NO">Dig. 50, 16, 59</bibl></cit>: <cit><quote lang="la">Licini,</quote> <bibl default="NO"><author>Cassiod.</author> Var. 1, 25</bibl></cit>.</sense></entryFree></div0></body></text></TEI.2>