[Querulus] Philogeus Heu lacere fragmenta domus! Heu sidus agello Triste meo! Quid votivi nunc stirpibus imbres? Quid pecori studium? Segeti quid lenior aura, Aut soles valuere pii? Sors aspera ruris Semper, et immenso tenuis fortuna paratu! Agricola infelix, ubi primum cornua tollens Floriger annus adest, circum sua gaudia fertur, Rastra manu versans rigida scabrosque ligones; Urget in arva boves, sulcoque annixus inheret. Inserit hic ramos, herbas hinc ungue nocentes Vellit, et utilibus lolium secernit avenis. Hinc fodit et ripam bellis brumalibus armat; Inde leves prono devertit tramite rivos, Nil vel inexpertum linquens, vel segniter idem Expertus, sed cuncta nimis. Tum nubila ab austro Suspicit, et secum pluvias incusat inertes, Tranquillosque dies operi ventosque faventes Invocat, ac celum precibus votisque fatigat. Heu! Misero. Postquam sudore exhaustus anhelo Spes cernit florere suas iamque horrea laxat, Ecce, fremens, sata culta truci vertigine nimbus Obruit, et longos anni brevis hora labores Una necat, pereuntque seni sua somnia fesso. Adde peregrinas volucres populantia campum Agmina, tectorum lapsus, incendia, fures; Adde gravem morbos nebulam mortesque pluentem, Innumerosque gregis casus, hominumque ruinas Qualia nunc flemus mesti! Et vix flere relictum est, Ora metus mortis quoniam trepidantia claudit. Heu! Heu! Quo me cura tulit? Quo cecus habendi Traxit amor? Poteram vulgo quot tutius artes, Quot rerum tentare vias! Cur ultima lecta est? Paupertate labor mixtus, semperque malignam Scalpere tellurem, querulasque optare cicadas? Theophilus Quid gemis? Aut quenam usque adeo fortuna molesta est? Philogeus Quid gemis? Heu mea rura vides? Fons ecce laborum Atque operum! Spes ecce mee! Quid vivere longum Fert homini? Nec desinimus nocitura precari. Que modo dumivagis fuerant angusta capellis Antra, vacant; rareque procul languentis oberrant Relliquie armenti, quas mors violenta per orbem Spargit et insequitur; non equoris obice vasti, Non celi terreque situ, non denique totis Caucaseis arcenda iugis; sic omnia victrix Proterit et latos depascitur ordine saltus, Exemplis caritura quidem, tenuemque nepotum Vix habitura fidem, superant si forte nepotes; Nec finem modo fata parant imponere rebus. Theophilus Nosse mali causas ingens solet esse levamen. Dissere, si nosti, que tante pestis origo. Philogeus Multa dei celant hominem; non omnia servus Clausa videt domini, cum sit mortalis uterque. Que tamen in silvis crebrescat fabula, dicam: Cerne sinus pelagi geminos, quos maxima frangunt Flumina, et adverso dirimentia gurgite terras: Hunc hirsuta premit glacies, et bruma perennis Asperat, horrificoque infestant murmure tigres; Illum blanda rosis non arescentibus estas Temperat, et virides fantur per plana volucres. Hos, alio prius orta, sinus afflaverat, orbe; Hinc nostris translata lues iam regnat in arvis. Theophilus Quo mare tam facili transivit et ethera saltu? Philogeus Illuc heu! cupidi (stimulat sua quemque libido) Pervenit pars una gregis, sucosque veneni Et diras gustavit aquas. Atque inde revertens, Mox peritura, cohors late contagia fudit. Pastorem pastor, pecudem pecus inficit egra; Spirat enim saniem inclusam pulmonis adusti Alitus, infaustis aspirant flatibus euri. Intereunt iumenta, boves, durique bubulci; Graminaque et segetes vacuis moribundus aristis Imminet, et culmum componit messor inanem. Nec morbi modus ullus adest; velocibus alis Mors volat; externos frustra glomeramus odores. His etiam sua pestis inest. Quid demoror? Omnes Occidimus, nisi fata minas placata remittunt. Quanquam quid reliqui est miseris? Iam falce recurva Ultima rura metunt, graia qua vectus ab ora Marmoreoque novam designans limite silvam, Inclita magnificus posuit confinia pastor. Theophilus Falleris, ah! demens; nam iusta et sera merentes Pastores ferit ira Dei, populumque rebellem. Effugite, o ceci, securaque poscite regna. Philogeus Nec mora tuta quidem, nec iam fuga tutior usquam; Obvia mors prevertit enim, et, quocunque movemur, Mille parat medio laqueos et retia calle. Theophilus Accipe consilium propere; cunctatio namque Lenta fuit semper subitis inimica periclis: Huc, huc volve oculos; hec est via recta sine ullis Insidiis, predura quidem calcataque paucis, Sed super aerios arcto que tramite colles Perferat et sistat fessum in regione quieta. Illic vita habitat; leva sed olentis averni Sulphureis stant stagna vadis; ibi lurida mortis Signa vides, atroque polum nigrescere fumo. Hos evade lacus; dextrum michi prende cacumen. Philogeus Enitar; tu me sequere et miserere iuvando. Quin prior i, tardum attollens, et porrige dextram. Theophilus Ultimus ac primus adero, pellamque trahamque; Tu modo, nec labor officiat, tibi solus adesto.