This text is part of:
Click on a word to bring up parses, dictionary entries, and frequency statistics
12.
itaque insequenti anno M. Popilio Laenate Cn.
Manlio consulibus primo silentio noctis ab Tibure agmine infesto profecti ad urbem Romam venerunt.
[2]
terrorem repente ex somno excitatis subita res et nocturnus pavor praebuit, ad hoc multorum inscitia, qui aut
unde hostes advenissent;
[3]
conclamatum tamen celeriter
ad arma est, et portae stationibus murique praesidiis
firmati; et ubi prima lux mediocrem multitudinem ante
moenia neque alium quam Tiburtem hostem ostendit,
duabus portis egressi consules utrimque aciem subeuntium iam muros adgrediuntur,
[4]
apparuitque occasione
magis quam virtute fretos venisse; adeo vix primum
impetum Romanorum sustinuere. quin etiam bono
fuisse Romanis adventum eorum constabat, orientemque iam seditionem inter patres et plebem metu tam
propinqui belli conpressam.
[5]
alius adventus hostium fuit proximo anno agris
terribilior quam urbi:
[6]
populabundi Tarquinienses fines
[p. 410]
Romanos, maxime qua ex parte Etruriae adiacent, peragravere; rebusque nequiquam repetitis novi consules
iis C. Fabius et C. Plautius iussu populi bellum indixere; Fabioque ea provincia, Plautio Hernici evenere.
Gallici quoque belli fama increbrescebat.
[7]
sed inter
multos terrores solacio fuit pax Latinis petentibus data,
et magna vis militum ab iis ex foedere vetusto, quod
multis intermiserant annis, accepta.
[8]
quo praesidio cum
fulta res Romana esset, levius fuit, quod Gallos mox
Praeneste venisse atque inde circa Pedum consedisse
auditum est.
[9]
dictatorem dici C. Sulpicium placuit; consul ad id accitus C. Plautius dixit; magister equitum
dictatori additus M. Valerius. hi robora militum ex
duobus consularibus exercitibus electa adversus Gallos
duxerunt.
[10]
lentius id aliquanto bellum, quam parti utrique
placebat, fuit. cum primo Galli tantum avidi certaminis fuissent, deinde Romanus miles ruendo in arma
ac dimicationem aliquantum Gallicam ferociam vinceret,
dictatori neutiquam placebat,
[11]
quando nulla cogeret res,
fortunae se committere adversus hostem, quem tempus
deteriorem in dies faceret, locis alienis sine praeparato
commeatu, sine firmo munimento morantem, ad hoc
iis corporibus animisque, quorum omnis in impetu vis
esset, parva eadem languesceret mora.
[12]
his consiliis dictator bellum trahebat gravemque
edixerat poenam, si quis iniussu in hostem pugnasset.
milites aegre id patientes primo in stationibus vigiliisque inter se dictatorem sermonibus carpere, interdum
patres communiter increpare, quod non iussissent per
consules geri bellum:
[13]
electum esse eximium imperatorem, unicum ducem, qui nihil agenti sibi de caelo
devolaturam in sinum victoriam censeat. eadem deinde
haec interdiu propalam ac ferociora his iactare: se
iniussu imperatoris aut dimicaturos aut agmine Romam ituros;
[14]
inmiscerique militibus centuriones, nec
in circulis modo fremere, sed iam in principiis ac praetorio
[p. 411]
in unum sermones confundi, atque in contionis
magnitudinem crescere turba et vociferari ex omnibus
locis, ut extemplo ad dictatorem iretur; verba pro
exercitu faceret Sex. Tullius, ut virtute eius dignum
esset.
This work is licensed under a
Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 United States License.
An XML version of this text is available for download, with the additional restriction that you offer Perseus any modifications you make. Perseus provides credit for all accepted changes, storing new additions in a versioning system.

